حقیقت ورزی به جای سیاست ورزی؛ عصاره سیاست خارجی احمدی نژاد

به یاد او که...

در شماره 30 مجله هفتگی "آسمان" (شنبه 15 مهر 1391) مطالبی در مورد مصائب احمدی نژاد درج شده بود و پیش از آن نیز در مطلبی تحت عنوان "سیاست انفعالی در نیویورک" (به قلم سید محمد صدر؛ معاون عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه دوران اصلاحات)، درباره سیاست خارجی آقای احمدی نژاد مطالبی بیان شد که ضمن تحشیه بر این مطلب، موضوعی را در زمینه سیاست خارجی این دولت بیان خواهم کرد.

سید محمد صدر در بخش هایی از نوشته خود با استناد به سخنی از حضرت علی (ع) چنین بیان داشته که: "چپ روی و راست روی راه به جایی نمی برد و باعث گمراهی می شود" و در ادامه آورده است که: "افراط زیاد در سیاست نهایتا منجر به تفریط می شود". او سپس با اشاره به سخنان گذشته و حال رئیس جمهور در سازمان ملل و نشست های حاشیه ای در نیویورک اینگونه نتیجه گیری می کند که آن احمدی نژادی که قصد داشت با همه درگیر شود و سیاست تهاجمی اش را به رخ همگان بکشد و حرف های انقلابی بزند، در عرصه بین الملل به عنوان شخصی ماجراجو و غیر قابل پیش بینی و اعتماد شناخته شد که نمی توان روی حرف هایش حساب کرد. در ادامه (صفحه 7) نویسنده به کاغذ پاره خواندن قطعنامه های شورای امنیت توسط وی پرداخته و از هزینه هایی (تحریم، انزوا و مشکلات اقتصادی) گفته که در اثر این اقدامات به ایران وارد شده است و مدعی می شود که احمدی نژاد پس از این هفت سال و تحمیل این هزینه ها، حال به اظهار پشیمانی از گفته های قبلی اش روی آورده و آن را در مقابل یک خبرنگار بیگانه بیان کرده است. در مجموع آقای صدر این طور نتیجه گیری می کند که موضع کنونی موضع ضعف است و مقامات امریکایی هم با تحویل نگرفتن سخنان ایشان در واقع ایشان (به عنوان یک شخصیت سیاسی) را تحقیر کرده اند و این تنها باعث ابراز تاسف برای نویسنده شده است.

در ابتدا باید گفت که ذکر سخنی کلی از معصوم برای ایجاد حس داشتن پشتوانه شرعی و عقلی در سخن خود امری کافی نیست؛ گوینده باید بتواند امری مرتبط با مطالب پسین را در قالب عقاید دینی بگنجاند که حس استفاده نا به جا از کلام معصوم و یا موجه کردن سخن خود در پشت حدیث و آیه به خواننده منتقل نشود. احتمالا ایشان می دانند که حضرت علی (ع) در طول پنج سال خلافت خود با سخت ترین مشکلات درونی (که البته با توجه به نوع تقسیمات کشوری آن زمان که حکومت ها معدود و سرزمین ها پهناور بودند می توان آن را به درگیری های خارجی مشابه امروز نسبت داد) درگیر بودند؛ معاویه به عنوان نماد پنهان عصیان یا شرک خفی اصلی ترین دشمن ایشان بود که اغلب سال های خلافت ایشان نیز به درگیری لفظی و فیزیکی با این جبهه و همچنین بخشی از نیروهای منافق و کج فهم داخلی (خوارج) گذشت. به استناد تاریخ، در دوران حکومت حضرت علی (ع) یکی از سخت ترین اوضاع اقتصادی بر مردم زمان تحمیل شد که با روی کار آمدن معاویه حتی بهبود یافت. اگر آقای صدر از این پیشینه تاریخی و درس های آن اطلاعی ندارند باید به سطور تاریخ مراجعه کنند و چنانچه اطلاع دارند باید بدانند که بهانه تحریم و اوضاع اقتصادی تاثیری در تغییر جبهه حق و باطل ندارد و ملاک اظهار نظر نیز نمی باشد. در غیر این صورت، با توجه به شباهت های یاد شده، ایشان یا باید ادعا کند که حضرت علی (ع) مجبور به راست یا چپ روی شده اند (که این از معصوم به دور است و فکر نمی کنم ایشان هم چنین نظری داشته باشند) و یا اینکه امریکا را در جایگاه معاویه زمان نداند و سخنان به حق جمهوری اسلامی در مجامع بین المللی را ادامه راه حق نشمارد.

نکته بعدی اینکه پیشنهاد گفت و گو با امریکا به هیچ وجه موضوع تازه مطرح شده ای از سوی آقای احمدی نژاد نیست. یا آقای صدر از موضوع صحبت های گذشته ایشان در سازمان ملل اطلاع ندارند و یا وضعیت حال را متفاوت می پندارند. جالب اینجاست که در صفحه 8 همین هفته نامه مطلبی از آقای ابراهیم متقی به نام "ابتکاری برای عبور از بحران" به چشم می خورد که در آن میخوانیم: "ادبیات به کار گرفته شده از سوی دکتر احمدی نژاد در ارتباط با آمریکا هیچ گونه نشانه ای از ضعف، عقب نشینی یا نگرانی راهبردی را منعکس نمی سازد" و این رویکرد را "تابعی از نظریه عمومی انقلاب اسلامی" می داند و در مجموع با بررسی دوران حال که دوران به اوج رسیدن بحران نامیده است، ادبیات به کار گرفته شده را (که محصول سه ماه مشورت و دوازده بار بازنویسی متن سخنرانی است) زمینه لازم برای کاهش تهدیدات و ارتقای منافع ملی می داند؛ نوعی از مصالحه به مفهوم برد-برد که اولین شرط آن تعامل بر اساس منافع متقابل است. در عین حال باید یادآور شد که احمدی نژاد، هرگاه که در مصاحبه های مطبوعاتی اش در مورد گفت و گو با امریکا سوالی شده از آن استقبال کرده است (به مصاحبه های او در اولین سال های حضورش در سازمان ملل مراجعه کنید و یا صفحات 32 و 33 همین هفته نامه را بخوانید). خود رئیس جمهور هم در پاسخ به انتقادت اصولگرایان از ایراد این سخنان میگوید: کدام انسان عاقلی از گفت و گو استقبال نمی کند؟ در واقع پاسخ احمدی نژاد منطقی را بیان می کند که در آن وجهه بین المللی کشورها نزد ملت ها در قبال آمادگی برای گفت و گو تبیین می شود؛ چنانکه هدف آقای خاتمی از پیشنهاد "گفت و گوی تمدن ها" اصلاح وجهه بین المللی ایران نزد دنیا بود و  یا آنکه هدف اصلی گروه 5+1 از پیشنهاد مذاکره با ایران نیز تقاضایی از موضع ضعف به حساب نمی آید و باید آن را به حساب سیاستی در جهت اقناع افکار عمومی برای به کار گرفتن راه های مسالمت آمیز گذاشت. در ادامه باید این نکته را نیز یادآور شد که چنانچه بهانه غرب از اعمال تحریم ها موضوع هسته ای ست، چرا در پاسخ به پیشنهاد چند سال گذشته و امروز ایران که پذیرفته بود از غنی سازی 20 درصدی در ازای دریافت آن از دیگر کشورها صرف نظر کند پاسخ روشنی ارائه نشد و غرب به پیشنهادهای ایران وقعی ننهاد؟ در عین حال باید سخن قرآن کریم در " جادلوهم بالمعروف" را نیز یاد آوری نمود؛ در هر حالتی بایستی به بهترین نحو شایسته گفت و گو و مجادله نمود.

در کنار این باید گفت چنانچه اصل پاسخ ندادن طرف مقابل را به معنای تحقیر شدن در نظر بگیریم، آیا عدم پاسخ به نامه های پیامبر اکرم (ص) توسط دو تن از پادشاهان اصلی زمان ایشان و حتی پاره شدن نامه توسط خسرو پرویز به معنای (اعوذ باا...) تحقیر است؟ پاسخ این است که پیامبر اسلام که الگوی همه مسلمانان واقعی است برای دعوت به حق از هرگونه تلاشی فروگذار نبود، چنانکه از روزهای اول تا حد سنگسار مردم طائف پیش رفت اما به ستوه نیامد و آنقدر بر حرف حق خود پافشاری نمود تا بالاخره اقبال عده ای، هر چند اندک را به دست آورد و در ادامه نیز با سیرت خود باعث جذب بسیاری به دین اسلام گردید. اگر آقای صدر به خاطر داشته باشند موضوع نامه های احمدی نژاد به سران برخی کشورهای غربی (که در سال های اول ریاست جمهوری ایشان ارسال شده بود) نیز بدون پاسخ مشخص ماند و البته باید دانست که این موضوع هم برای نشان دادن حسن نیت و گفت و گو پذیری ایران به جهان مناسب بود و هم با عدم پاسخ از سوی طرف غربی نشانه عدم پایندی آنان به اصل گفت و گو و راهکارهای مسالمت آمیز، به عنوان حداقل امر ممکن برای اقام از سوی ایران برای نشان دادن وجهه خود بود. اگر ایشان اقدامات فعلی را نشانه تفریط می داند پس آن اقدام نشانه چه بوده است؟

چنانجه ایشان تغییری در محتوای سخنان احمدی نژاد، طی این هشت سال مشاهده کرده است باید بیان کند. گرچه شکل ظاهری سخنرانی آخر وی تفاوت هایی از جنس انتخاب واژگان بهتر که امکان سوء برداشت از آن را به حداقل می رساند داشته اما محتوای کلام همان بوده؛ انتقاد از سیاست های غرب و به ویژه امریکا و همچنین اصرار بر لزوم تغییر در ساختار سازمان ملل و شورای امنیت؛ موضوعی که شاید برای اولین بار توسط معمر قذافی جوان (در حدود سی سال پیش) بیان شد و حالا با پیگیری هر ساله احمدی نژاد در سازمان ملل به سخنان محمد مرسی و رئیس جمهور فرانسه نیز وارد شده و در کنار این، عدم ترک جلسه احمدی نژاد در آخرین سخنرانی نشان از تاثیر گذاری در طی هشت سال گذشته دارد. شاید تنها موضوعی که به شکل تازه از سوی احمدی نژاد بیان شده موضع وی درباره هولوکاست بوده است. وی در عین حال که سخنان قبلی را پس نمی گیرد اظهار می دارد که بهتر بود به این شکل بیان نمی شد و البته با توجه به سوء برداشت و سوء استفاده ابزاری که غرب طی این چند سال از این مسئله کرده است به نظر امر درستی می رسد و به نظر بنده بیان اشکال در کار خود نوعی  شجاعت است که در اغلب سیاستمدارن امروز ایران دیده نمی شود و  باید تحسین شود (و البته به شکلی که آقای صدر در متن خود آورده اند و عامدانه یا غیر عمد با تغییر کلمات باعث تغییر برداشت خواننده می شوند نیست).

در طول سال های گذشته احمدی نژاد تنها رئیس جمهوری بوده که از تمام فرصت خود برای سحنرانی در سازمان ملل استفاده کرده و البته بر سخنان حق همواره تاکید کرده است و در واقع وی با حقیقت ورزی به جای سیاست ورزی که در آن مصالح دینی و اعتقادی بر مصالح دنیوی ترجیح داده می شود همان راهی را رفته که حضرت علی (ع) معتقد و پایبند به آن بود و برخلاف نظر آقای صدر که وی را در راه چپ و راست می بیند، احمدی نژاد بر صراطی مستقیم بود که دوست و دشمن منصف به آن اذعان دارند.

/ 4 نظر / 12 بازدید
DaNi

واقعا عالی بود بازم هم بنویسید با اجازه بازنشر میشه

حامی پرس

شبکه خبری تحلیلی حامی پرس با رویکرد دفاع از گفتمان اصیل سوم تیر افتتاح شد لطفا با لینک ونظرات خود ما را در بهبود این سایت یاری دهید

دولت حق

سلام تولد پرچم دار عدالت بر شما و تمام عدالت خواهان جهان مبارک باد. موفق باشید و سرافراز.

حامی پرس

سلام لطفا با درج مد لوگوی سایت حامی پرس ما را یاری کنید حامی پرس سایتی است که توسط چند جوان دانشجو به منظور اطلاع رسانی در مورد دولت اسلامی می باشد